Metal Dünyası

Otomobil sayısındaki artış beraberinde bu alanda faaliyette bulunan şirketlerin her geçen gün dünya pazarındaki paylarının daha da artmasına sebep olmuştur. Otomobilin tarihi her ne kadar buharın kullanılmasıyla başlasa da günümüzde çoğunlukla petrol türevleriyle birlikte kullanılmaktadır. Bu da beraberinde önlenemez bir şekilde çevre kirliliği meydana getirmektedir. Bunu önlemek için de otomobil şirketleri alternatif enerji kaynaklarına yönelmekte bu durumda otomobil endüstrisinin her geçen gün daha da büyümesine yol açmaktadır.

 

İnsanoğluna büyük yaşam kolaylıkları sağlayan otomobillerin sağladığı vergi avantajları ise bu yazımızın konusunu oluşturmaktadır.

 

Bilindiği üzere vergi mükelleflerinin elde etmiş oldukları gelirlerinden indirebilecekleri giderler 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinde belirlenmiştir. Bu maddenin 5. fıkrasında da açıkça belirtildiği üzere; “Kiralama yoluyla edinilen veya işletmeye dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri” safi kazancın tespitinde indirilmesi kabul edilir. Tabi burada en büyük kriter bu taşıtların kazancınızın elde edilmesi ve devam ettirilmesi ile ilgili olmasıdır.

 

Firmanıza bir otomobil aldığınızda ya da kiraladığınızda ne tür avantajlardan yararlandığınızı detaylandırmak gerekirse;

 

1- Aracın alım bedeli üzerinden hesaplanacak amortismanlar,

2- Aracın bakım masrafları,

3- Kiralık araçlar için ödenen kiralar,

4- Aracın benzin masrafları,

5- Aracınız için yaptırdığı kasko ve zorunlu trafik sigorta bedelleri.

 

Dikkat ederseniz araç alımındaki hesaplanan Özel Tüketim Vergisi ve KDV’nin durumunu net bir şekilde belirtmedim. Çünkü bu iki verginin ne şekilde kullanılacağı hem alınan aracın türü hem de ilgili kanunlardaki sınırlamalara göre değişiklik gösterebilmektedir. 

 

Binek araç olarak nitelenen yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en çok sekiz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu araçların alımında yüklenilen KDV’nin Katma Değer Vergisi Kanununun 30/b maddesi gereği mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan vergiden indirilmesi mümkün değildir. 

 

Örneğin firmanızda çalışan bir pazarlama elemanına aldığınız Golf model bir aracın bedeli 70.000 TL ve KDV’ si 12.600 TL olsun, aracı aldığınız dönemdeki satışlarınız 100.000 TL ve KDV’ si 18.000 TL olsun. Bu dönemde aldığınız aracın KDV’sini satışlarınızdan hesapladığınız KDV’den düşemeyecek ve 18.000 TL KDV’yi vade tarihinde ödemek durumunda kalacaksınız. (Bu noktada sadece faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması ve çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu işleri için alınan binek otomobillerin KDV’lerini indirim hakkı tanınmıştır.)

 

Peki bu 12.600 TL KDV ne olacak? Binek oto alımlarında yüklenilen KDV mükelleflerin kendi rızaları doğrultusunda ya aracın maliyetine eklenerek yıllar itibariyle amortismana tabi tutulacak ya da ilgili dönemde tamamı hasılattan düşülecektir. Bu uygulamaları seçme konusunda mükellefler serbest bırakılmıştır. 

 

Mükelleflerin binek oto alımları için geçerli olan yukarıdaki detaylandırmalarımız ticari araçlar için geçerli değildir. Ticari araç alımlarında ödenen KDV mükelleflerin satışlarından kaynaklanan KDV den düşülebilmektedir.

 

Uygulamada mükelleflerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri ticari ve binek araç ayrımının sağlıklı bir şekilde yapılamamasıdır. Araçların ruhsatlarında hususi ya da ticari yazması ilgili aracın niteliğini ve dolayısıyla KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağını etkilememektedir. Özellikle Doblo, Fiorino ve Kangoo benzeri araçlar mükelleflerce ticari olarak nitelendirilmekte ve indirim konusu yapılan KDV’ler ile ilgili ilerleyen dönemlerde cezalara muhatap kalınmaktadır.  

 

Bu araçlara ilişkin KDV’nin indirilip indirilemeyeceği bu araçların binek otomobil sayılıp sayılmayacağı konusuna bağlıdır. Şöyle ki Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 G.T.İ.P. pozisyonunda yer almaları durumunda bu araçlar binek otomobil sayılmakta ve bu araçlar için ödenen KDV indirim konusu yapılamamaktadır. Aksine bu araçlar Gümrük Tarife Cetvelinin 87.03 pozisyonu dışında bir pozisyonda yer alması durumunda ise binek otomobil sayılmamakta dolayısıyla bu araçların alımlarında ödenen KDV indirim konusu yapılabilmektedir.

 

Mükelleflerin bu konuya sonradan cezai işlemlere muhatap olmamak adına dikkat etmeleri gerekmektedir.

 

Mübarek Ramazan ayının tüm insanlığa huzur, barış ve mutluluk getirmesini dilerim.

 

Günün Sözü: 

Ağzımın tadı yoksa, 

Hasta gibiysem, 

Boğazımda düğümIeniyorsa

IokmaIar,

BuIuttan nem kapıyorsam,

İnan hep güzeI gözIerinin hasretindendir...

 

Attila İlhan